Skarb architektury, drugi co do wielkości kompleks zamkowo-pałacowy w Czechach
Położony w malowniczym zakolu rzeki Wełtawy w południowych Czechach, zamek w Českým Krumlovie (czes. Státní hrad a zámek Český Krumlov) to jeden z najważniejszych i najpiękniejszych kompleksów zamkowych Europy Środkowej. Jest drugim co do wielkości zamkiem w Czechach – ustępuje jedynie praskiemu Hradczanom – i stanowi perłę światowego dziedzictwa UNESCO, wpisaną na listę w 1992 roku. Historia tego miejsca, jego niezwykła architektura oraz nierozerwalne związki z najpotężniejszymi rodami Czech czynią z niego nie tylko atrakcję turystyczną, ale również pomnik wielowiekowej kultury i polityki.
Pierwsze wzmianki o zamku Český Krumlov pochodzą z XIII wieku. Warownię wzniósł ród Vítkovców – potężnych możnowładców południowoczeskich, którzy wykorzystali naturalne ukształtowanie terenu do stworzenia twierdzy nie tylko obronnej, ale i reprezentacyjnej. Początkowo miała charakter romańsko-gotycki, jednak z biegiem lat i zmianą właścicieli przekształcano ją zgodnie z najnowszymi trendami architektonicznymi.
W XIV wieku zamek przejął ród Rožmberków (Rosenbergów), który nadał mu splendoru i kształtu, jaki podziwiać możemy do dziś. Rožmberkowie uczynili z Krumlova centrum administracyjne swoich ogromnych posiadłości. W tym czasie rozbudowano zamek w stylu gotyckim, a później renesansowym. Powstały reprezentacyjne skrzydła mieszkalne, dziedzińce, wieże oraz wspaniała Sala Maskowa, pokryta alegorycznymi freskami.
W XVI wieku zamek przeżywał okres największego rozkwitu pod rządami Viléma i Petra Voka z Rožmberka – wybitnych polityków i mecenasów sztuki. Ich panowanie przyniosło nie tylko rozwój architektoniczny, ale również kulturowy – na zamku działała biblioteka, teatr i laboratoria alchemiczne.
Po śmierci ostatniego z Rožmberków, majątek przeszedł na Habsburgów, a następnie w XVII wieku został oddany rodzinie Eggenbergów, która kontynuowała barokową przebudowę. Ich spuścizna to m.in. wspaniała kaplica zamkowa oraz teatr barokowy – jeden z nielicznych oryginalnych, zachowanych teatrów tego typu na świecie, ze scenografią, mechanicznymi urządzeniami i kostiumami z epoki.
W XVIII wieku zamek przejęli Schwarzenbergowie, jeden z najbogatszych i najbardziej wpływowych rodów arystokratycznych monarchii habsburskiej. Wprowadzili kolejne zmiany, w tym modernizacje wnętrz w duchu klasycystycznym oraz rozwój ogrodów zamkowych, z fontannami, pawilonami i rotundą letnią.
Po II wojnie światowej majątek został znacjonalizowany, a zamek przeszedł na własność państwa. Obecnie jest jednym z najważniejszych obiektów muzealnych i turystycznych w Czechach, odwiedzanym corocznie przez setki tysięcy gości z całego świata.
Kompleks zamkowy składa się z ponad 40 budynków, 5 dziedzińców, potężnej wieży zamkowej, zamku dolnego i górnego oraz parku zamkowego. Wnętrza wypełniają kolekcje obrazów, mebli, porcelany, trofeów myśliwskich i rzemiosła artystycznego z różnych epok. Szczególne zainteresowanie budzi barokowy teatr – w pełni funkcjonalny, z oryginalnym wyposażeniem, który stanowi bezcenne źródło wiedzy o kulturze XVIII wieku.
Zamek jest również miejscem wydarzeń kulturalnych – festiwali muzyki dawnej, pokazów kostiumowych, spektakli teatralnych i rekonstrukcji historycznych. Jego przestrzenie wykorzystywane są do wystaw czasowych i konferencji naukowych.
Zamek Český Krumlov to także arcydzieło urbanistyczne. Jego bryła wznosi się wysoko nad miastem i rzeką, dominując nad panoramą Krumlova. Wieża zamkowa z kolorową fasadą i arkadowym balkonem to jeden z najbardziej rozpoznawalnych widoków w Czechach. Przestrzeń łącząca górny i dolny zamek – tzw. Most Płaszczowy (Plášťový most) – to monumentalna konstrukcja arkadowa, której masywność zachwyca zarówno z dołu, jak i z perspektywy dziedzińców.
Zamek Český Krumlov to nie tylko fascynujący obiekt architektoniczny, ale również żywy świadek historii Czech – od średniowiecza po czasy współczesne. Jego wielowarstwowa struktura, bogactwo stylów, ciągłość kulturowa i doskonałe zachowanie sprawiają, że stanowi nieocenione dziedzictwo narodowe. To miejsce, gdzie historia spotyka się z legendą, a sztuka z codziennością minionych epok. Odwiedzając Český Krumlov, nie sposób nie poczuć ducha dawnej arystokracji i nie zachwycić się geniuszem dawnych mistrzów.
Jihlava, założona w okolicach zasobnych złóż miedzi około roku 1240 jako wolne miasto górnicze, to najstarsze miasto górnicze w regionie (o około 50 lat starsze od sąsiedniego Górnego Złota). Chociaż pierwsza wzmianka o osadzie Jihlava pochodzi z roku 1233. W XIV wieku wydobycie miedzi zostało zahamowane, a zaczęło rozwijać się tkactwo. W XIX wieku miasto stało się istotnym ośrodkiem przemysłowym, głównie w branży włókienniczej, uzyskując połączenie kolejowe. Do 1945 roku Igława wraz z okolicą była "niemiecką wyspą językową". W latach 1909–1948 działała tutaj niewielka sieć tramwajowa. Od 2001 roku jest stolicą regionu.
Najważniejsze zabytki Igławy znajdują się w historycznym Starym Mieście z Placem Słowackiego o powierzchni 36 653 m², który pełni funkcję miejskiego rynku. Są to kościoły: św. Jakuba, św. Krzyża, Wniebowzięcia NMP i św. Ignacego, liczne kamienice mieszczańskie, ratusz oraz pozostałości miejskich fortyfikacji z Bramą Matki Boskiej. Jedną z atrakcji miasta jest także duży ogród zoologiczny.
Dla turystów dostępny jest labirynt podziemnych korytarzy o długości 25 km – drugi co do wielkości podziemny kompleks w kraju. Zakamarki podziemi powstały wskutek połączenia starożytnych krypt, wykutych w skale od zarania dziejów, często składających się z trzech pięter, służących jako składy dla różnorodnych materiałów, od piwa po rzemieślnicze wyroby. Spekulacje o ich powstaniu jako pozostałości po dawnych kopalniach srebra zostały obalone przez historyków. W XVIII wieku wiele z tych starych korytarzy zostało przekształconych w systemy kanalizacyjne, a niektóre zasypane podczas budowy sieci wodociągów i gazociągów. W okresie II wojny światowej niektóre z tych podziemi zostały przekształcone w schrony przeciwlotnicze. Pierwsza część podziemnej sieci została udostępniona zwiedzającym w 1957 roku. Cała sieć podziemna zajmuje obszar pięćdziesięciu tysięcy metrów kwadratowych i ma łączną długość około 25 kilometrów.
Podczas zwiedzania podziemi odwiedzający mogą odkrywać piwnice oraz docierać do najgłębszych punktów, nawet 13 metrów pod ziemią. Ponadto mogą zgłębiać historię górników w Igławie oraz poznawać różnorodne zagadnienia techniczne, takie jak budowa kolektorów czy metody rekultywacji.
Tajemniczość podziemi dodaje im niepowtarzalnego uroku. Jedną z zagadek jest korytarz, którego ściany, po ekspozycji na promieniowanie, nabierają lekko zielonkawego połysku. Inną tajemnicą jest niewielka nisza, przypominająca gotycką bramę, przechodząca przez uskok geologiczny. Według niektórych osób o nadprzyrodzonych zdolnościach, wyczuwalna jest tu aura negatywnej energii.
Historycznie, Jihlava znajduje się na obszarze dwóch krain historycznych: Czech właściwych (część lewobrzeżna miasta) i Moraw (część prawobrzeżna, w tym Stare Miasto). W blokowiskach w północnej części miasta można znaleźć kamienie z czasów Marii Teresy wyznaczające granicę między Czechami a Morawami.
Zamek Šternberk
Zamek Šternberk, położony na Morawach nad doliną rzeki Sitki, należy do najważniejszych średniowiecznych warowni regionu. Został założony około 1253 roku przez Zdeslava z Divišova, protoplastę rodu panów ze Šternberka, jako strategiczna twierdza kontrolująca ważne szlaki handlowe p »
Zamek Bouzov
Zamek Bouzov, położony w północnych Morawach na skraju Wyżyny Drahańskiej, należy do najbardziej malowniczych i rozpoznawalnych warowni Czech. Jego początki sięgają przełomu XIII i XIV wieku, kiedy powstał jako gotycka twierdza strzegąca ważnych szlaków handlowych oraz granic dóbr na »
Zamek Hluboká nad Vltavou
Zamek Hluboká to naprawdę wyjątkowe miejsce, które przyciąga zarówno miłośników historii, romantyków, jak i fanów sportu. Jego neogotycka architektura sprawia, że często jest uważany za najpiękniejszy zamek w Czechach. Początkowo zamek Hluboká pełnił funkcję strażnicy i został »
Zamek Hradec nad Moravicí
Za Opawą, w miasteczku Hradec nad Moravicí (polska nazwa Grodziec Golęszycki), znajduje się bardzo ciekawy zespół pałacowo-zamkowy. Zamek stał tam już w czasach gotyku, ale na przełomie XVI i XVII wieku został przebudowany w stylu renesansowym. Jego właścicielem od 1733 roku byli ksią »
Zamek Helfštýn
Helfštýn – jeden z największych zamków w Czechach, położony w miejscowości Týn nad Bečvou niedaleko Lipníka nad Bečvou. Zamek został założony pod koniec XIII wieku przez Bedřicha z Linavy. W następnych wiekach należał do majątku kilku szlacheckich rodów, przede wszystkim moraws »
Zamek Vranov nad Dyjí
Zamek Vranov nad Dyjí, malowniczo położony na skalistym cyplu nad przełomem rzeki Dyji w południowych Morawach, należy do najbardziej imponujących rezydencji obronnych Czech. Jego początki sięgają pierwszej połowy XII wieku, kiedy wzniesiono tu wczesnośredniowieczną warownię strzegąc »
Zamek Veveří
To gotycki zamek królewski, który służył również jako dworek myśliwski. Zamek był w posiadaniu różnych rodzin szlacheckich, a jego historia przeplata się z wieloma mitami i legendami. Dziś jest obiektem licznych wydarzeń kulturalnych i społecznych. U podnóża zamku znajduje się prz »
Zamek Sovinec
Zamek Sovinec, położony w północnych Morawach w górzystym regionie Nízký Jeseník, należy do największych i najważniejszych warowni Czech. Jego początki sięgają pierwszej połowy XIV wieku, kiedy został założony przez ród Vartemberków jako potężna twierdza strzegąca szlaków han »
Zamek Loket
Zamek Loket to malowniczy zamek wznoszący się nad rzeką Ohře w Czechach Zachodnich. Zbudowany w XIII wieku w stylu romańsko-gotyckim, zamek Loket był świadkiem wielu wydarzeń historycznych. Jego położenie na skalistym cyplu nad rzeką sprawia, że prezentuje się jak z bajki. Zamek jest po »
Zamek Frýdlant
Zamek Frýdlant to jedno z najważniejszych i największych zabytkowych miejsc w północnych Czechach, przyciągającego wielu turystów. Pierwotnie gotycki zamek został przekształcony w renesansowy pałac, który obecnie zachwyca gości pięknymi wnętrzami i kolekcjami o ogromnym znaczeniu hist »
Zamek Hrubá Skála
Renesansowy zamek był zbudowany na skałach piaskowcowych w miejscu średniowiecznego zamku z XIV wieku. W 1804 roku powstał tu park angielski, a w 1859 roku zamek przywrócono do stylu gotyckiego. Zachodnią część placu przed zamkiem zamyka nowogotycki kościół św. Józefa. Zamek stoi na d »
Zamek Kost
Zamek Kost, położony w sercu Czeskiego Raju w północnych Czechach, należy do najlepiej zachowanych średniowiecznych warowni w kraju. Jego budowę rozpoczęto w pierwszej połowie XIV wieku z inicjatywy Beneša z Vartemberka, który wzniósł potężną twierdzę na skalistym wzgórzu otoczonym »
Pałac Sychrov
Dawny barokowy pałac swój współczesny neogotycki wygląd zawdzięcza księciu z francuskiego rodu Rohan. Pałac jest jedną z najważniejszych budowli w stylu francuskiego romantycznego neogotyku. Jest udostępniony publiczności w znacznym zakresie, więc jego zwiedzenie to doskonała okazja, »
Zamek Karlštejn
Zamek Karlsztejn - Hrad Karlštejn jest najsłynniejszym czeskim zamkiem i jednym z symboli Królestwa Czeskiego oraz jednym z piękniejszych zamków w Europie. Jest to jedna z największych atrakcji turystycznych Czech i jedyną jego wadą jest ... niesamowita popularność - w lecie to miejsce jes »
Zamek Křivoklát
Królewska siedziba została wybudowana w XIII wieku jako ostoja panującego rodu Przemyślidów, później służyła też jako więzienie państwowe Pośród zalesionych wzgórz jaśnieje bielą wysoka cylindryczna wieża starodawnego zamku z potężnymi umocnieniami. Ze względu na dogodne poło »
Zamek Český Šternberk
Zamek Český Šternberk, wznoszący się na skalistym wzgórzu nad rzeką Sázavą w środkowych Czechach, należy do najstarszych nieprzerwanie zamieszkanych zamków w kraju. Został założony w 1241 roku przez Zdeslava z Divišova, protoplastę rodu Šternberków, który obrał to miejsce jako s »
Zamek Konopiszte
Majestatyczny Zamek Konopiszte znajduje się w środkowych Czechach w pobliżu miejscowości Benešov oddalonej o około 50 km na południowy-wschód od Pragi. Warownia wzniesiona została prawdopodobnie w drugiej połowie XIII wieku na polecenie biskupa Tobiasza z Beneszowa. W XVII wieku zamek sta »
Zamek Mníšek pod Brdy
Pierwsza pisemna wzmianka zaś znajduje się w dokumencie Maiestas Carolina cesarza i króla Karola IV (1316-1378). Władca nakazał w nim, aby twierdza i miasteczko Mniszek na zawsze pozostał w majątku korony i był tylko wypożyczany na określony czas zasłużonym dla niej ludziom. Wcześniejs »
Zamek Kokořín
Zamek Kokořín został zbudowany w XIV wieku na skraju majątku panów Dubá przez Hynka Berkę z Dubá. Następnie, w około połowie XIV wieku, zamek przestał być używany. Ze względu na brak napraw i konserwacji przez 16 lat od założenia, popadł w ruinę i stał się niezamieszkalny. W ok »
Zamek Žleby
Nad rzeką Doubrava, nad wioską Žleby góruje majestatyczny zamek, który ma taką samą nazwę jak miejscowość w której stoi. Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi w 1289 roku, kiedy to budowla należała do Jindřicha z Lichtenburka. Pierwotnie gotycki zamek przeszedł wiele rekonstrukcj »
Zamek Vimperk
Zamek Winterberg, położony na ważnym szlaku z Pragi do Pasawy, ma bogatą historię i przeszedł wiele zmian właścicieli i przebudów. Zamek ten został zbudowany w około połowie XIII wieku i po raz pierwszy pojawił się w źródłach pisanych w 1264 roku, związany z Purkartem z rodu panów »
Zamek Orlík nad Vltavou
Pierwotny zamek zbudowano około połowy XIII wieku, a więc w czasach króla Wacława I, albo z inicjatywy jego następcy, Przemysła Ottokara II, w celu ochrony drogi z Milevska do Mirovic, powyżej brodu na lewym brzegu Wełtawy, gdzie pobierano opłaty celne na rzece. Pierwsza wzmianka o ich pob »
Zamek Kunštát
Zamek Kunštát, uznawany za jeden z najstarszych grodów morawskich, odgrywał istotną rolę w dziejach Czech już od wczesnego średniowiecza. Jego początki sięgają przełomu XII i XIII wieku, kiedy na wzgórzu w południowej części Moraw istniał gród obronny kontrolujący okoliczne szlaki »
Zamek Jindřichův Hradec
Zespół zamkowo-zamkowy w Jindřichov Hradec jest trzecim pod względem wielkości kompleksem zamkowym w Republice Czeskiej, ustępując jedynie Zamkowi Praskiemu i Českému Krumlovowi. Jest to narodowy zabytek kultury oraz najważniejszy zabytek miasta. W skład kompleksu wchodzą liczne budowle »
Zamek Grabštejn
Zamek Grabštejn wznosi się na skalistym wzniesieniu niedaleko miasta Hrádek nad Nisou w kraju libereckim, na północy Republiki Czeskiej. W przeszłości zamek ten był punktem obserwacyjnym szlaku prowadzącego do Czech i punktem granicznym, gdzie i dziś spotykają się granice trzech państw »
Zamek Rožmberk
Rožmberk – zamek w miejscowości Rožmberk nad Wełtawą w powiecie Czeski Krumlov w kraju południowoczeskim w Czechach. Obecnie jest własnością państwa i jest zarządzany przez Narodowy Instytut Dziedzictwa. Jest otwarty dla publiczności. Jest chroniony jako narodowy zabytek kultury Republ »
Zamek Český Krumlov
Zamek Český Krumlov – zamek znajdujący się w mieście Český Krumlov w południowych Czechach. Jego początki sięgają 1240 roku, kiedy pierwszy zamek został zbudowany przez rodzinę Witigonen, głównej gałęzi potężnego rodu Rosenberg. Zamek w tym miejscu był założony przed 1250 ro »
Zamek Červená Lhota
Życie toczy się w murach zamku Červená Lhota od 600 lat. W tym czasie zamek kilkakrotnie znacząco zmieniał swoje oblicze. Po raz pierwszy było krótko po 1530 roku, kiedy to miejscowa średniowieczna twierdza, udokumentowana na piśmie w 1465 roku, została zakupiona przez rycerza Jana Káb »
Zamek Bitov
Warownia została wzniesiona w XI wieku, co czyni ją jednym z najstarszych zamków w Republice Czeskiej. Usytuowana na wysokiej skarpie nad rzeką Dyją, pełniła ważną rolę jako punkt obronny na południowej granicy państwa czeskiego. Po wygaśnięciu rodu Przemyślidów w 1306 roku zamek prz »
Zamek Buchlov
Zamek Buchlov to jedna z najstarszych i najpotężniejszych królewskich warowni na Morawach, położona malowniczo na szczycie zalesionego wzgórza w paśmie górskim Chřiby, w pobliżu miejscowości Buchlovice w kraju zlińskim. Jego początki sięgają pierwszej połowy XIII wieku, kiedy został »
Zamek Hrádek u Nechanic
Hrádek u Nechanic, położony w północno-wschodnich Czechach niedaleko miasta Nechanice w kraju hradeckim, należy do najbardziej charakterystycznych XIX-wiecznych rezydencji arystokratycznych na terenie Czech. Pałac wznosi się w rozległym parku krajobrazowym zaprojektowanym w stylu angielskim »
Pałac Lednice
Pałac Lednicki – neogotycki pałac znajdujący się w Lednicach w kraju południowomorawskim, w Czechach, przy granicy z Austrią, kilkadziesiąt kilometrów od Brna. Jest on jednym z najważniejszych zabytków kompleksu lednicko-valtickiego. Dawniej na miejscu dzisiejszego pałacu stała twier »
Zamek Hrubý Rohozec
Zamek Hrubý Rohozec należy do dominant i najstarszych zabytków budowlanych Turnovska. Został założony w drugiej połowie XIII wieku, w przeszłości był kilkakrotnie przebudowywany. Służył jako siedziba rodowa Vartenberków, Krajířów i Desfoursów. Obecnie Hrubý Rohozec jest dostępny »
Zamek Velké Losiny
Oryginalna gotycka twierdza wodna została przebudowana w drugiej połowie 16 wieku na renesansowy zamek z arkadowym dziedzińcem. Siedziba przeszła kilka przebudów, jedna z najważniejszych miała miejsce na początku 18-go wieku, kiedy dodano barokową kaplicę z freskami Jana Kryštofa Handkego »
Zamek Náchod
Zamek Náchod, wznoszący się nad doliną rzeki Metuji przy dawnym szlaku handlowym prowadzącym z Czech do Kłodzka, należy do najważniejszych warowni wschodnich Czech. Został założony około 1254 roku przez Hrona z rodu Načeratic, który działał z polecenia króla Przemysła Ottokara II. »
Zamek Kašperk
Královský hrad Kašperk, wzniesiony w 1356 roku na północno-wschodnim cyplu wzgórza Ždánov w paśmie Szumawy, stanowi jedno z najważniejszych dzieł obronnej polityki króla Czech i cesarza rzymskiego Karola IV. Decyzja o jego budowie była podyktowana trzema kluczowymi względami: konieczno »
Zamek Jánský Vrch
Zamek Jánský Vrch, wznoszący się ponad miastem Javorník na Śląsku Morawskim, należy do najważniejszych rezydencji historycznych północno-wschodnich Czech. Jego początki sięgają XI wieku, kiedy na strategicznym wzgórzu istniał wczesnośredniowieczny gród obronny kontrolujący szlaki »
Zamek Pernštejn
Zamek Pernštejn, położony w południowej części Wyżyny Czesko-Morawskiej, należy do najpotężniejszych i najlepiej zachowanych średniowiecznych warowni w Czechach. Jego początki sięgają pierwszej połowy XIII wieku, kiedy ród panów z Medlova wzniósł na skalistym grzbiecie twierdzę o »