Dawna warownia obronna na granicy Królestwa Węgier
Zamek Niedzica, dawniej znany jako Zamek Dunajec, kusi swoim bogatym dziedzictwem i tajemniczymi opowieściami. Historia tego monumentalnego budynku sięga aż do dokumentu z 1325 roku, gdzie pojawia się jako własność rodu Jana i Rykolfa panów na Brzozowicy. Zamek był świadkiem wielu zmian własnościowych, przechodząc z rąk potomków Rudygera z Tyrolu na własność comesów spiskich, Zapolyich, a później Łaskich.
Początkowo funkcjonując jako węgierska strażnica na granicy z Polską, zamek wkrótce stał się miejscem ważnych wydarzeń historycznych i przemian. Jego długie korytarze i wielkie sale gościły kolejnych właścicieli, aż w końcu w roku 1858 znalazł się w rękach rodu Salamonów.
Po I wojnie światowej, choć teren zamku znalazł się na terytorium Polski, pozostał w rękach Salamonów aż do roku 1945. Interesującym faktem jest to, że w dobrach zamkowych aż do 1931 roku utrzymywano szczątkowe formy pańszczyzny - najdłużej w Europie.
Po roku 1948 przystąpiono do prac restauracyjnych i częściowej odbudowy zamku. Dziś jest to miejsce o wielu obliczach - dom pracy twórczej Stowarzyszenia Historyków Sztuki, muzeum wnętrz i historii regionu spiskiego, a także stacja sejsmologiczna Zakładu Geofizyki PAN.
Zamek Niedzica wzbudza także zainteresowanie popkultury, pojawiając się w filmach, serialach telewizyjnych i książkach. Zamek "wystąpił" m.in. w serialu telewizyjnym "Janosik" oraz "Wakacje z duchami". Dzisiaj funkcjonuje również jako centrum muzealno-hotelowo-gastronomiczne, przyciągając turystów z całego świata. Bogata historia, piękne widoki i tajemniczy klimat sprawiają, że zamek jest jedną z największych atrakcji historycznych południowej części województwa małopolskiego.
Historia Nowego Sącza sięga XIII wieku, kiedy na jego obecnym obszarze znajdowała się wieś Kamienica. Około 1280 roku wieś stała się własnością biskupa krakowskiego, Pawła z Przemankowa. Dzięki jego staraniom, w 1292 roku, na mocy przywileju króla Wacława II, wieś przekształcono w miasto, jedno z nielicznych założonych w Polsce podczas jego panowania. Miasto zostało założone na prawie niemieckim, a jego nazwa pochodzi od sąsiedniego Starego Sącza. Nazwa „Nowy Sandacz” pojawiła się około 1329 roku, a obecna forma została utrwalona pod koniec XVIII wieku. Od początku istnienia miasta istniał silny związek z pobliskim Starym Sączem. Pierwsi osadnicy pochodzili ze Starego Sącza, a klaryski z tamtejszego klasztoru założyły swój zakon także w Nowym Sączu. Miasto uzyskało szereg przywilejów, takich jak organizacja dorocznego jarmarku, prawo bicia własnej monety, pobieranie ceł, prawo miecza oraz monopol na produkcję i sprzedaż piwa w okolicy.
W XIV i XV wieku Nowy Sącz przeżywał okres rozkwitu, stając się ważnym ośrodkiem gospodarczym i kulturalnym. Położenie przy kluczowych szlakach handlowych, w tym tzw. bursztynowym szlaku, sprzyjało rozwojowi rzemiosła i handlu. W 1329 roku, za panowania Władysława Łokietka, Nowy Sącz zawarł układ handlowy z Krakowem, który uregulował handel z Węgrami, a także określił zasady podróży kupców sądeckich do Gdańska przez Kraków.
Miasto rozwijało się dynamicznie także dzięki przywilejom nadawanym przez Kazimierza Wielkiego, który zbudował tu zamek królewski i otoczył miasto murami obronnymi. Nowy Sącz stał się siedzibą kasztelana i starosty oraz ważnym punktem obronnym na południowej granicy Polski. Miasto często gościło monarchów, takich jak Ludwik Węgierski, Kazimierz Wielki, Władysław Jagiełło, książę Witold i Władysław Warneńczyk. Kazimierz Jagiellończyk wysłał tu swoich synów na nauki, które prowadzili Jan Długosz i Kallimach. Prestiż miasta wzrósł jeszcze bardziej po podniesieniu fary św. Małgorzaty do rangi kolegiaty przez biskupa Zbigniewa Oleśnickiego w 1448 roku i utworzeniu archidiakonatu nowosądeckiego.
XVI wiek przyniósł dalszą prosperity, a Nowy Sącz był jednym z największych płatników podatków w Małopolsce. W czasach reformacji miasto stało się ośrodkiem działalności arian, którzy zdobyli poparcie miejscowej szlachty.
W XVII wieku znaczenie miasta zaczęło maleć z powodu klęsk żywiołowych, epidemii oraz skutków potopu szwedzkiego, kiedy to miasto zostało zniszczone, a następnie odbite przez lokalnych mieszkańców i wojska dowodzone przez braci Wąsowiczów w 1655 roku.
W XVIII wieku, mimo prób ożywienia gospodarczego, Nowy Sącz nie odzyskał dawnej świetności z powodu wojen, pożarów i okupacji. Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku, miasto znalazło się pod zaborem austriackim, a jego klasztory zostały zlikwidowane.
Okres autonomii galicyjskiej przyniósł ożywienie gospodarcze i rozwój infrastruktury miejskiej. W XIX wieku, Nowy Sącz stał się ważnym węzłem kolejowym i ośrodkiem kulturalnym. Jednak rozwój miasta został przerwany przez I wojnę światową, mimo że nie doznało ono większych zniszczeń.
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, Nowy Sącz kontynuował swój rozwój w okresie międzywojennym, stając się ważnym ośrodkiem przemysłowym i kulturalnym. W 1939 roku, przed wybuchem II wojny światowej, liczba mieszkańców wynosiła około 34 tysiące. Niestety, wybuch wojny zahamował rozwój miasta, które zostało okupowane przez Niemców i stało się miejscem działań ruchu oporu.
Po wojnie, Nowy Sącz przystąpił do odbudowy, a dzięki tzw. eksperymentowi sądeckiemu, miasto i region zaczęły się dynamicznie rozwijać. W 1975 roku miasto uzyskało status wojewódzki, co przyczyniło się do dalszego wzrostu. Od 1999 roku Nowy Sącz jest stolicą powiatu w województwie małopolskim.
Zamek w Oporowie
Muzeum Zamek w Oporowie, zamek Oporowskich – ceglany zamek wzniesiony w stylu gotyckim w latach 1434–1449 we wsi Oporów pod Kutnem przez biskupa kujawskiego Władysława Oporowskiego. Dawniej stanowił centrum rozległych dóbr ziemskich rodu Oporowskich herbu Sulima. W 2007 wpisany do Państwo »
Pałac w Nieborowie
Pałac w Nieborowie – barokowy pałac zaprojektowany przez Tylmana z Gameren na zlecenie Michała Stefana Radziejowskiego, znajdujący się w Nieborowie. Pałac od 1774 do 1945 należał do rodziny Radziwiłłów. Po drugiej wojnie światowej stał się oddziałem Muzeum Narodowego w Warszawie. »
Zamek Pieskowa Skała
Zamek Pieskowa Skała powstał w czasach Kazimierza Wielkiego jako gotycka strażnica i był usytuowany nieco wyżej na skale zwanej Dorotką. W 1377 roku Ludwik Węgierski nadał zamek rodzinie Szafrańców, której był siedzibą do roku 1608. W tym czasie został rozbudowany i stał się typową »
Zamek Mirów
Zamek w Mirowie – ruiny zamku leżącego na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, wybudowanego w systemie tzw. Orlich Gniazd, we wsi Mirów w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim. Zamek w Mirowie został zbudowany w czasach Kazimierza Wielkiego około połowy XIV wieku obok wsi Mirów, loko »
Zamek Czocha
Zamek Czocha to historyczna warownia położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim. Jest to zamek obronny usytuowany na wysuniętym granitowo-gnejsowym cyplu wzgórza we wsi Sucha. Historia zamku sięga XIII wieku, a obiekt ten ma bogatą historię, która obejmuje wiele »
Zamek Grodziec
Zamek Grodziec to jedna z perełek Dolnego Śląska, charakteryzująca się bogatą historią i malowniczym położeniem. Zamek Grodziec, jeden z najlepiej zachowanych zamków Dolnego Śląska, wznosi się na powulkanicznym wzgórzu o wysokości 389 m n.p.m. Jego historia jest pełna zawirowań i b »
Zamek Książ
Zamek Książ wyróżnia się nie tylko swoją bogatą przeszłością, ale również rozmiarem i urokliwym położeniem. Posiadając ponad 400 pomieszczeń, wraz z zabudowaniami gospodarczymi ok. 600, jest on największym zamkiem na Dolnym Śląsku i trzecim pod względem wielkości w Polsce, ustę »
Zamek Świny
Miejsce, na którym obecnie znajduje się zamek, już w X wieku miało swoje znaczenie jako drewniano-ziemny gród obronny. Jednak to dopiero w XIII wieku, za panowania Bolka I Surowego, siedziba kasztelana została przeniesiona do sąsiedniego Bolkowa, a gród w Świnach stał się miejscem rezyden »
Zamek Bolków
Zamek Bolków, osadzony na Zamkowym Wzgórzu, jest przedmiotem legendy sięgającej aż IX wieku. Choć brak jest historycznych źródeł potwierdzających tę wczesną datę istnienia warowni, to pierwsza zweryfikowana wzmianka na jej temat pochodzi dopiero z 1227 roku. Zamek został założony prz »
Zamek Kliczków
Historia Zamku Kliczków sięga początku XIII wieku, kiedy to Bolek I Surowy wzniósł warownię, która miała pełnić rolę obronną. Przez kolejne stulecia warownia przeszła w ręce różnych rodów rycerskich, a każdy z nowych właścicieli wnosił własne zmiany i modernizacje, tworząc w t »
Zamek Dębno
W tych okolicach, w drugiej połowie XIII wieku, ród Gryfitów wznosił pierwsze umocnienia obronne. Była to skromna rezydencja zbudowana z drewna i ziemi, osadzona na niewielkim wzniesieniu i otoczona fosą. Po kolejnych zmianach własnościowych, zamek przeszedł w ręce rodu Pobogów, a następ »
Zamek Wiśnicz
Zamek w Wiśniczu ma długą i burzliwą historię, sięgającą około połowy XIV wieku, kiedy to prawdopodobnie został zbudowany z inicjatywy Jana Kmity. Pierwsze wzmianki o nim pojawiły się pod koniec XIV wieku. Początkowo był to niewielki kompleks obronny, z prostokątnym obwodem murów i »
Zamek Niedzica
Zamek Niedzica, dawniej znany jako Zamek Dunajec, kusi swoim bogatym dziedzictwem i tajemniczymi opowieściami. Historia tego monumentalnego budynku sięga aż do dokumentu z 1325 roku, gdzie pojawia się jako własność rodu Jana i Rykolfa panów na Brzozowicy. Zamek był świadkiem wielu zmian w »
Zamek Tropsztyn Wytrzyszczka
Wysoka, surowa baszta zamku oraz kamienne mury unoszą się nad drogą i Jeziorem Czchowskim. Dopiero z bliska można dostrzec, że jest to niemal całkowicie nowa konstrukcja, odbudowana na pozostałościach dawnej twierdzy, która kryje w sobie tajemniczą legendę o ukrytym skarbie Inków. W prze »
Zamek Czchów
Zamek w Czchowie został wzniesiony na przełomie XIII i XIV wieku i jest jednym z najstarszych zamków królewskich w Polsce. Jego strategiczne położenie przy szlaku handlowym prowadzącym na Węgry czyniło go ważnym punktem obronnym, a także miejscem, gdzie funkcjonowała komora celna. Pierws »
Zamek Melsztyn
W połowie XIV wieku kasztelan krakowski Spycimir Leliwita stał się właścicielem Melsztyna oraz okolicznych ziem. To właśnie on założył tu zamek, wznosząc pięciokondygnacyjną wieżę obronno-mieszkalną zbudowaną z kamienia i cegły. W następnych latach zamek został rozbudowany o doda »
Zamek Chęciny
Zamek Królewski w Chęcinach został wzniesiony na przełomie XIII i XIV wieku na wzgórzu o wysokości 360 m n.p.m., jako warownia typu wyżynnego. Dzięki swojemu strategicznemu położeniu, zamek stał się miejscem zjazdów szlachty i roków sądowych, zorganizowanych przez króla Władysława »
Zamek Bobolice
Bobolicka twierdza, pierwotnie będąca zamkiem królewskim, została zbudowana z inicjatywy Kazimierza Wielkiego około 1350 roku. Miała ona pełnić rolę warowni granicznej, mającej chronić Królestwo Polskie przed najazdami ze strony Śląska, będącego wtedy częścią Królestwa Czech. W 1 »